Жаңалықтар

12 мамыр 2011
Бүгін Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Алматы қаласының активімен кеңес өткізді.

01

02

Кеңес жұмысына Президент Әкімшілігінің Басшысы Аслан Мусин, Премьер-Министрдің орынбасары – Индустрия және жаңа технологиялар министрі Әсет Исекешев, Президенттің экономика мәселелері бойынша кеңесшісі Бақыт Сұлтанов, Білім және ғылым министрі Бақытжан Жұмағұлов, Төтенше жағдайлар министрі Владимир Божко, Туризм және спорт министрі Талғат Ермегияев, Ішкі істер министрінің орынбасары Александр Кулинич, Алматы қаласының әкімі Ахметжан Есімов, Алматы облысының әкімі Анзар Мұсаханов, Көлік және коммуникация министрлігінің жауапты хатшысы Жеңіс Қасымбек, сондай-ақ орталық атқарушы органдардың аумақтық бөлімдерінің, қалалық және облыстық бөлімшелерінің жетекшілері қатысты.

Кеңесті аша отырып, Мемлекет басшысы еліміз үшін Алматы қаласының мәні мен маңызы зор екенін атап өтті.

Өткен жылы Азиаданы өткізуге 40 миллиард теңге бөлінді. Әлемдік деңгейдегі спорттық нысандар салынып, үлкен іс-шаралар өткізілді. Енді спорттық ғимараттарды қалалықтар, әсіресе жастар үшін пайдалану маңызды.

Алматы жалпы ішкі өнімнің бестен бір бөлігін өндіреді және мемлекеттік бюджеттің кірісінің ширек бөлігінің астамын береді. Сондай-ақ қаладағы мәселелерді шешу үшін мемлекеттік бюджеттен трансферттер бөлінеді. Бүгінде Алматыда қазіргі заманғы мегаполиске сәйкес келетін инфрақұрылымның барлық негізгі элементтері орналастырылған. Өңірлік ішкі өнім көрсеткіші бойынша Алматы    Орталық Азияның барлық қаласын және Ресейдің кейбір аймақтарын да едәуір басып озады. Мәселен, Алматының өңірлік ішкі өнім көрсеткіші Ташкенттен  4,5 есе, Новосібірден 1,5 есе, Омбы облысынан 2 есе жоғары. Қала өңірлер арасында барлық жағынан болсын өте жағымды жағынан сипатталады.

Үлкен істер атқарылып, үлкен мән беріліп отырғандықтан қалалықтардың өмір сүру деңгейі артып келеді. Бүгінде қалада жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 19 мың АҚШ долларын құрайды. Бұл Оңтүстік Корея мен Орталық Еуропа деңгейімен бірдей. Халықтың орташа айлық еңбекақысы соңғы 10 жылда 5 есе өсті. Орташа өмір сүру жасы 3 жылға ұзарды, ал туу деңгейі 5 есе өсті.

Сондай-ақ, қала дамуының деңгейі туралы халықаралық сарапшылардың бағалауынша, Алматы «Әлемнің ғаламдық қалаларының» тізіміне кірді. Атап айтқанда, Детройт, Эдинбург, Манчестер, Санкт- Петербор және Доха сияқты әлемдік экономиканың  орталығы ретінде танымал болып отыр. Қаланың маңыздылығы артып келеді, сондықтан мемлекет оған үлкен мән береді.

- Мен өзім қадағалап отырғандықтан, Индустриалдық-инновациялық даму бағдарламасының міндеттері белсенді орындалуда. Мысалы, өткен жылдың қорытындысы бойынша өнеркәсіп өнімі шамамен 370 млрд. теңгеге өндірілді, бұл 2009 жылдың ширек бөлігінен көп. Осы орайда, өңдеуші өнеркәсіптің өсімі 40 пайызды құрады. Бұл өте маңызды көрсеткіштер болып табылады. Яғни, осыған бөлінген қаражат өз нәтижесін беруде, - деп атап өтті Президент.

Еліміздегі шағын және орта бизнесі өндірген барлық өнімі көлемінің 27 пайызы қаланың үлесіне тиесілі. Бұл – жақсы көрсеткіш. Осы салада жұмыспен қамтылғандар саны 350 мың адамнан асты. Бірақ әлі де болса алдыда үлкен істер тұр.

Өткен жылы 1 млн. шаршы метрден астам тұрғын үй пайдалануға берілді. Бес мыңға жуық үлескерлер проблемасы шешімін тапты. Балабақшаларда 3 мыңнан астам жаңа орын ашылды. Бұл балалардың 50 пайызын балабақшамен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Бұған дейін көрсеткіштер төмен болған еді. Қалалық перинатальдық орталық, туберкулезге қарсы диспансер, жедел жәрдем ауруханасы, сондай-ақ 3 емхана салынды. Екі көпсалалы аурухана құрылысы қолға алынды.

Халықтың жан басына шаққандағы орташа ақшалай кірісі биылғы жылғы ақпанда 88 мың теңгені құрады. Бұл көрсеткіш өткен жылдың тиісінше айымен салыстырғанда 17 пайызға көп.

Мемлекет басшысы мұндай негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерге Алматы қаласының барлық тұрғындарының атқарушы органдармен бірлескен жұмысының, қала мен аудан әкімдіктерінің халықпен белсенді өзара іс-әрекетінің, мемлекеттің белсенді қолдауының арқасында қол жеткізілгенін атап өтті.

Кеңес барысында Алматы қаласының әкімі Ахметжан Есімов Президентке қаланың дамуы мен одан арғы өсімінің перспективалары туралы баяндады.

А. Есімов Мемлекет басшысына Алматы қаласын дамытудағы тұрақты қамқорлығы мен көмегі үшін зор алғысын айтты.

Алматы қаласының әкімі Президенттің тұрақты қолдау көрсетуінің және дер кезіндегі дағдарысқа қарсы шаралардың арқасында экономиканың барлық негізгі саласында оң үрдіс байқалып отырғанына тоқталды. 2010 жылғы көрсеткіштер осының айғағы. Ағымдағы жылдың бірінші тоқсанының нәтижелері бойынша оң қарқын сақталуда: өнеркәсіп өндірісінің көлемі есепті кезеңде 27 пайызға өсті. Негізгі капиталға инвестиция көлемі 21 пайызға ұлғайды. Өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда, тұрғын үйді беру көлемі 10 пайызға артты.

Қала экономикасы үшін негізгі саланың бірі банктік сектор қалпына келтірілді. Мысалы, дағдарыс кезеңінен бері алғаш рет, бірінші тоқсанда екінші деңгейлі банктер берген кредиттер сомасы 41,4 пайызға өсіп, 600 млрд. теңгеге артты. Аталған кезеңде инфляция деңгейі 3,5 пайызды құрады, яғни республика бойынша 0,2 пайыз төмен.

Қазақстан халқына Жолдауында Мемлекет басшысы қалалықтардың үлкен қолдауына ие болып отырған тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты (ТКШ) жаңғырту және тұрғын үй жағдайын жақсарту жөнінде міндеттер қойды. Алматыда 30 мың отбасы тұрғын үй жағдайын жақсартуды қажет етеді. Жаңа мемлекеттік тұрғын үй құрылысы бағдарламасы аясында әкімдік Үкіметпен бірлесіп, жаңа мемлекеттік ипотекалық бағдарламаға, сондай-ақ ТКШ-ты жаңғыртуға қатысушыларды тұрғын үймен қамтамасыз етуге байланысты мәселені әзірлеу үстінде. Сондай-ақ, қалалық ипотекалық бағдарлама іске асырылуда. Облигациялық займ есебінен 4 млрд. теңге бөлінген. Бұл жолмен қаражат жию арқылы 5 жыл ішінде 160 мың шаршы метр тұрғын үй тұрғызуға және 10 мыңға жуық адамның тұрғын үйге деген талабын қанағаттандыруға мүмкіндік туады.

Соңғы екі жылда Алматыда 749 шақырым жол жөндеуден өтті және жаңартылды, бұл көрсеткіш барлық жол көлемінің 40 пайызын құрайды. Шығыс айналма жолының бірінші учаскесі ашылды. Индустриаландыру картасы аясында «Ерменсай», «Казгу», «Медеу», «Шымбұлақ», «Новая» - 5 энергиялық қосалқы стансасы енгізілді. Бұл нысандар энергияны үнемдейтін технологияны пайдалану үшін жұмыс істейді.

Индустрияландыру картасы бойынша бүгінде Алматы қаласында жалпы сомасы 73 млрд. теңге болатын 16 жоба іске асырылуда. Тағы да Картаға қосу үшін сомасы 109 млрд. теңге болатын 52 индустриалдық-инновациялық жоба дайындалды. Қорытындысында биылғы жылы сомасы 170 млрд. теңге болатын 68 жоба іске асырылатын болады.

Қалалық бағдарламаны іске асыру үшін бюджеттік қаржыландырумен қатар инвестиция тартудың жаңа тетіктері пайдалануда. Мәселен, өткен жылы Еуропалық қайту құру және даму банкі займ түрінде сомасы 6 млрд. теңге және биылғы жылы қоғамдық көлікті дамыту үшін 5,3 млрд. теңге көлемінде шетел инвестициясын тартты.

А. Есімов қала әкімдігі тарапынан өңірдің ерекшелігін және оның әлеуметтік мүмкіндіктерін есептей отырып, 3 басым бағыт анықталғанын атап өтті:

Бірінші бағыт – экономикалық өсімнің маңызды көрсеткішінің бірі болуы тиіс - Алатау ауданында алаңы 490 га. Индустриалдық аймақты дамыту.

Екінші бағыт – Алматы өңірінде туризмді, соның ішінде жекеменшік тау шаңғысын дамыту.

Үшінші бағыт – көлік қызметінің жаңа баламалы түрлерін қос алғанда, қаланың барлық көлік жүйесін кешенді дамыту.

Ағымдағы жылдағы маңызды жобалардың арасында – метроның бірінші кезегін пайдалануға беру, Шығыс-айналма автожолының құрылысын аяқтау, Республика сарайын қайта жөндеу, бірқатар өзге де маңызды инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобалар аталды.

Сонымен қатар, Алматы қаласы әкімінің орынбасары Ербол Шорманов, Алматы қаласы ІСД бастығы Ерлан Тұрғымбаев, Сейсмология институтының директоры Таңатқан Абақанов баяндама жасады.

Кеңесті қорытындылай келе, Мемлекет басшысы қаланы дамыту жөнінде бірқатар нақты тапсырмалар берді.

Бірінші. Алматы ірі көлік-логистикалық торапқа айналып келеді. Күн сайын жүк және жолаушы тасымалы артуда. «Жетіген – Қорғас» темір жол учаскесінің пайдалануға берілуімен және «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» автомобиль жолының қайта жөндеуден өтуімен бірге бұл көлік ағыны одан әрі арта түседі. Күн сайын Алматыда 1 млн. көлік құралы қозғалысқа түседі, оның 400 мыңы – басқа қалалықтар. Ертеңгі және кешкі уақыттағы көлік кептелісі қалада әдеттегідей құбылысқа айналды.

Нұрсұлтан Назарбаев бұл мәселеге кешенді түрде қарап, осы мәселені шешетін әлемнің ірі мегаполистерінің тәжірибелерін жан-жақты зерттеу қажеттігін атап көрсетті. Мысалы, Париж – көлік логистикасы бойынша барлық мәселені шешкен, Лондон – газдылық және көшедегі көлік көптігі мәселесін шешкен, Сингапур бұл мәселелердің шешімін жақсы тапқан.

- Осыған байланысты Шығыс-айналма жолының құрылысын аяқтау мәселесі маңызды. Бұдан бұрын мен 2012 жылға қарай Үлкен Алматы айналмалы автомобиль жолын салуды тапсырған едім. Құрылыс әлі басталған жоқ. Мен Көлік және коммуикация министрлігіне мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп аталған мәселені қарауды және шешуді тапсырамын, - деді Президент.

Мемлекет басшысы адамдардың басым көпшілігі қала маңындағы аудандардан жұмыс үшін Алматыға күн сайын жолға көп уақыт кетіріп жететінін айтты. Сондықтан Қаскелең, Қапшағай және Есікке дейінгі қала маңындағы қоғамдық көліктердің жылдамдықтарын арттыру мәселесімен нақты айналысу қажет.

Президент қаланың ішінде қалалық базарларды орналастыру қалаға кіретін көлік қозғалысына кедергі келтіретінін атап өтті. Өндірістер дамуын, лигистика нысандарын, көтерме сауда мен қоймаларды қаладан тысқары жерлерге орналастыру қажет.

Нұрсұлтан Назарбаев қаланың одан әрі дамуы жалпы алғанда, заманауи көлік жүйесіне байланысты болатынын атап өтті.

Президент Үкіметке Алматы қаласы мен Алматы облысының әкімдерімен бірлесіп, қала мен іргелес аумақтың көлік жүйесін дамытудың кешенді жоспарын қарауды және қабылдауды тапсырды.

Екінші. Алматы өзінің азық-түлік өнімдерімен толықтай қамтамасыз етілуі тиіс. Азық-түлік белдеуін құру жөніндегі кешенді шаралар әзірше жоқ.

Президент Алматы қаласы мен Алматы облыстарының әкімдеріне Ауыл шаруашылығы министрлігімен бірлесіп, тиісті шараларды қабылдауды тапсырды.

- Не, қайда тұрғызылады, облыстағы қандай аудандар бұл жұмысқа тартылады. Жабыл және Оңтүстік Қазақстан облыстарын қосу керек. Олар үшін бұл рынок, ал қала үшін – азық-түлік тауарларын молынан қамту. Бұл аса маңызды тағым өнімдерінің бағасының көтерілуіне мүмкіндік бермейді, - деді Мемлекет басшысы,

Президент көкөністі консервілеу және қайта өңдеу жөніндегі кәсіпорын, шырындар өндірісі бар-жоғы 25 пайызға жұмыс істеп тұрғанын атап өтті. Ауыл шаруашылығы тауарларынан келетін өнімдермен оларды барынша қамтамасыз ету керек. Мұндай көрініс сүт өңдеу мен ет өнімдері бойынша да байқалуда. Қолда бар мүмкіндіктер толық пайдаланылмайды. Қаладағы кәсіпорындар босап қалуда. Соның нәтижесінде негізгі әлеуметтік мәні бар азық-түлік тауарларының бағалары өсуі мүмкін, сондықтан шаралар қабылдау қажет.

Мемлекет басшысы осыған байланысты өз мүмкіндіктерін толық пайдаланбай отырған оңтүстік өңірдегі үш облыстың әлеуетін белсенді пайдалану қажеттігін атап өтті.

Президент ауыл шарушылығы шикізаттарын дайындау, қайта өңдеу және тасымалдауды ұйымдастыру үшін әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялармен белсенді жұмыс істеу керектігіне тоқталды. Бұл бизнесті дамыту мәселесі.

Қаланың өңдеумен айналысатын қарқынын арттыру қажет. Бұл дегеніңіз - өнеркәсіпті дамыту, жаңа жұмыс орындарын ашу, қала бюджетіне кіріс әкелу.

Мемлекет басшысы Алматы қаласы мен Алматы облыстарының әкімдіктеріне өндірістік қуаты бар кәсіпорындарды толық осы жұмыспен қамтамасыз ету туралы тапсырма берді.

- Мен Үкіметке, министрлікке, облыс әкімдігіне «Апорт» алмасының сортын қайтадан түлету туралы тапсырма берген едім. Алайда, көзге түсерлік іс жоқ. Бірдеме істелген сияқты. Егістік көлемі кеңейтілді. Алматы қаласы мен Алматы облыстарының әкімдері алма бағын отырғызу мәселесімен жүйелі түрде айналысулары қажет. Ауыл шаруашылығы министрлігі ғылым министрлігімен және оның даму институттарымен бірлесіп, осы жұмысты қолдау жүйесін қамтамасыз етсін, - деді Президент.

Үшінші. Алматыны ірі өңірлік қаржылық орталық ретінде одан әрі дамыту өзекті мәселе болып табылады. Перспективалық бағыттың бірі – исламдық қаржыландыру.

Қазір республиканың халқы арасында («халықтық IPO») ұлттық компаниялардың акциясын орналастыру бағдарламасын іске асыру жұмыстары жүргізілуде. Бұл бағдарлама Алматының өңірлік қаржылық орталық (АӨҚО) ретінде дамуы үшін қосымша қарқын береді. Осы ретте АӨҚО халықты кеңінен тарту үшін қолайлы жағдай жасау тиіс.

Президент Алматы қаржылық орталық ретінде үлкен әлеуетке ие екенін атап өтті. Ұлттық Банк және екінші деңгейлі ірі банктер Астанаға қоныс аударған жоқ. Олар қалаға айтарлықтай бедел әкеліп, қалалық бюджетке айтарлықтай түсімдер түсуін қамтамасыз етеді.

Алматы сондай-ақ өңірлік туристік орталық ретінде үлкен әлеуетке ие. Бұл бағыттағы толыққанды даму тек қана өзара іс-қимылға байланысты.

Мемлекет басшысы еліміздің беделінің қалыптасып, туристік саланың дамуы қызмет көрсету сапасы мен оған қол жетімділіктің жолға қойылуына байланысты қамтамасыз етілетінін атап өтті. Сондықтан туризмді дамытуды масқат еткен елдерде тиісінше қаржылық жеңілдіктер қарастыратын, турситік инфрақұрылымды дамытуды ынталандыратын, заңнамалық сипаттағы шаралар қабылданады.

Президент тау шаңғысы туризмін дамыту мәселесін шешу қажеттігін атап өтті. Егер мемлекет жолдар салмаса, куммуникация жүргізбесе, онда инвестиция тартуға мүмкіншілік болмайды. Осы орайда, Туризм және спорт министрлігі арнайы бағдарлама әзірлеуі қажет.

Бұдан басқа, ішкі туризмді дамыту, инфрақұрылымды жақсарту, көлік байланысының жылдамдығын арттыру, қонақ үйлер салу, кемпинг және жағажай аймағын көріктендіру үшін Қапшағай демалыс аймағын белсенділікпен игеру қажет. Астана-Бурабай автобаны тәрізді Алматы мен Қапшағай арасында сондай автобан салу керек. Осы аумақты дамытудың кешенді шараларын әзірлеу қажет.

Президент Алматы қаласы мен Алматы облыстарының әкімдеріне Туризм және спорт министрлігімен, өзге де мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, туризмді дамыту, халықаралық тәжірибені зерттеу жөнінде арнайы жұмыс тобын құру және үш ай мерзімде нақты ұсыныстар енгізу туралы тапсырма берді.

Төртінші. Алматы тұрғындарының үштен бір бөлігін жастар құрайды. Сондықтан жастармен жұмыс қала басшылығының ерекше бақылауында әрі қамқорлығында болуы тиіс.

- Біз оларды қалай тәрбиелейміз, патриотизмді, Отанға деген сүйіспеншілікті қалай қалыптастырамыз, міне, болашағымыз осыған байланысты болмақ. Өткен сайлау кезеңінде жастар, қала студенттері жоғары азаматтық белсенділіктерін көрсетті. Әкімдік және «Нұр Отан» партиясының қалалық филиалы жастардың күш-жігерін іске, проблемаларды шешуге бағыттауы тиіс, - деп атап өтті Нұрсұлтан Назарбаев.

Бүгінде қаладағы 20 мың студент жатақханамен қамтамасыз етілмеген, жоғары оқу орындарының қарауынан тыс қалып, пәтер жалдауға мәжбүр болуда. Ал жатақханалар артық адамға толы. Жатақхананың көпшілігі бұрын 60-шы жылдары салынған, олардың көбі күрделі жөндеуді қажет етеді. Жоғары оқу орындары, әсіресе жеке меншік жоғары оқу орындары, өз студенттері үшін жайлы түрғын үй-тұрмыстық жағдай жасауды ұмыт қалдырып, оқу ақысын жыл сайын арттыра түседі.

Президент Білім министрлігіне әкімдікпен бірлесіп, осы мәселені пысықтап, тиісті шаралар қабылдауды тапсырды. Қажет болған жағдайда, студенттер үшін арзан жатақхана құрылысы мәселесін қарау керек.

Мемлекет басшысы Азиада кезінде қалада әлемдік деңгейдегі спорттық нысандар салынғанын атап өтті. Олар халықтың барлық топтарына, бірінші кезекте, балаларға, жастарға, студенттерге қол жетімді болуы тиіс.

Президент әкімдікке бұл нысандар қалай жұмыс істейтінін арнайы бақылауды, кіру үшін қол жетімді бағаны қамтамасыз етуді, жоғары оқу орындарымен пысықтауды тапсырды.

Бесінші. Мемлекеттік қызмет көрсету сапасы жөнінде мәселе бар. Халыққа қызмет көрсету орталықтарының (ХҚО) жұмысын сөгушілік көп. Құжаттар жинауда, анықтама алуда ұзын-сонар кезек.

- Біз ХҚО-ғын Байланыс және ақпарат министрлігіне бердік, аталған салада тәртіп орнату соларға жүктелген, алайда, әкімдік іс-әрекетсіз қалмауға тиісті. ХҚО-ның саны жеткілікті ме, зерттеңіздер? Олардың саны қазір – 7. Олар неге осылай жұмыс істейді? Олар құрылғалы бергі міндеттері неге орындалмайды? Сондай-ақ медициналық қызмет сапасы да төмен күйінде қалып отыр, соның ішінде дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету саласында жоспарлау тиімсіз жүргізілуде. Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесін енгізу осы саладағы жетекшілердің білімі мен халықаралық тәжірибесі деңгейінің жеткіліксіздігінен қиындықтарға ұшырауда. Дегенмен, бұл бастама оң қабылдануда. Бұл реформа жолға қойылуы қажет. Соның нәтижесінде дәрігерлер мен ауруханаларға лайықты баға беріледі, стационарлар қысқартылады, біз нақты денсаулық сақтау саласына бөлетін қаражат үнемделеді, - деп атап өтті Мемлекет басшысы.

Алтыншы. Бүгінде Алматы республикадағы шағын және орта бизнестің дамуы бойынша жетекші өңірдің бірінен саналады.

Президент шағын және орта бинес нақты жағдайға құрылуы қажет екенін атап өтті. Әкімдіктің міндеті – бизнесті бөле-жармай дамыту, оның дамуына тосқауылды жою. Шағын және орта бизнестің дамуына жаңа серпін беру керек, ал Алматы бұл үшін жақсы алаң болып табылады.

Мемлекет басшысы Құқықтық статистика комитетінің деректері бойынша өткен жылы Алматы қаласында 430 заңсыз тексерістер орын алғаны анықталғанын атап өтті. Тексеру жүргізуге мораторий аяқталысымен барлық тексеруші органдар бірден іс-қимылға көшкен.

Президент бизнесті қорғау қажеттігін, тексерістер заң бойынша қатаң жүргізілуі керектігін атап көрсетті.

Өңірлік экономика өсімінің маңызды саласының бірі Алатау ауданында Индустриалдық аймақты қалыптастыру болуы тиіс. Бұл аймақта 110 өнеркәсіптік және коммуналдық кәсіпорын орналастырылуы керек.

- Жақында мен одан әрі дамыту мақсатында Алматы қаласының шекарасын кеңейту туралы Жарлыққа қол қойдым. Осыған байланысты, әкімдік қосылған аумақты пайдаланудың кеңейілген жоспарын жедел әзірлеп, ұсынуы тиіс, - деді Мемлекет басшысы.

Жетінші. Криминогендік жағдай туралы. Қалада тонаушылық саны, бұзақылық деректері, атылатын қарудың қолданылуымен қылмыстық оқиғалар азаятын емес. Ауыр қылмыс саны (7 пайызға), денсаулыққа ауыр зиян келтіру, зорлау, қарақшылық пен қорқытып алушылық жағдайлары ұлғая түскен. Алматы қаласында қылмыс деңгейі бұрынғысынша еліміз көлемінде алғанда жоғары деңгейде қалуда – 10 мың тұрғынға 124 қылмыс (республика бойынша ораша деңгейі - 60).

Президент Ішкі істер министрлігі мен Алматы қаласының ІСД-не қылмыспен күресті жандандырып, құқық бұзушылықтың алдын алу шараларын жүргізуді тапсырды.

Сегізінші. Қала электр энергиясының тапшылығына тап болуда. Электр энергиясынсыз өндіріс қуаты дамымайды. Осыған байланысты Үкімет Алматы қаласының әкімімен және «KEGOC» АҚ-мен бірлесіп қаланың СЭС маңындағы каскад құрылысы және  энергетикалық жабдықтауды одан әрі жаңғырту жөніндегі жұмыстарды жалғастыруы тиіс.

Президент әлі күнге дейін көмір, мұнай, газ тиімсіз жанатынын атап өтті. Қолда бар қордың да түгесілетін кезі келеді, сондықтан оларды үнемдеуді үйрену керек. Егер керек болған жағдайда, энергияны үнемдейтін лампыны қолданып, оларды да кәдеге асыру керек. Қарағандының осындай лампыны қолданудағы тәжірибесін ескеру керек. Оларда жылуды үнемдеуге мүмкіндік беретін геотермалдық технология, терезелерде жылуды ұстап тұратын арнайы технология қолданылады. Мұның бәрін сондай-ақ жаңа құрылыс жүргізгенде ескеру қажет.

Бүгінде республикада электрмен жабдықтау жөнінде құрылғылармен қамту есебі іс жүзіне толықтай асырылған. Алайда олардың көбі ескірген. Бұдан басқа, электр энергиясы, су, жылу үнемсіз жұмсалуда.

Мемлекет басшысы арзан электр энергияны үнемсіз пайдалану мемлекет тарапынан электр энергиясына, жылу мен суға арналған тарифтердің құнын өсіруге әкеліп соғатынын атап өтті. Энергияны тиімді пайдалану туралы түсіндіру жұмыстарын жүгізу керек.

Тоғызыншы. Тұрғын үй қорын сақтау және қызмет көрсету бойынша проблемалар. Бұрынғысынша, көп үйлерді біріктіретін және оларға қызмет көрсететін бүгінгі ЖПК (КСК) атына сын көптеп айтылуда.

Бұл ЖПК қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарының құны, жекеменшік иелерінің басқаруындағы тұрғын үйлерден едәуір жоғары. Сондықтан бұл мәселені шешу үшін шаралар қабылдау қажет.

Мемлекет басшысы сондай-ақ алданып қалған үлескерлер проблемасын шешу ерекше бақылауда болуы керектігін атап өтті.

Қоқысты қайта өңдеу қаланың өзекті проблемасының бірі болып қала береді. Әлемдегі жетекші елдердің тәжірибесі көрсеткендей, бұл проблеманың табысты шешілуі мүмкін. Мысалы, Швейцарияда әрбір тұрғын қоқысты сорттауы керек: шыныны шыныға, металлды металлға, қағазды қағазға қосуы керек. Осы орайда, екінші рет қайта өңдеуге шынылар қорабының 90 пайызы, баспа өнімдерінің үштен бірі қайта оралады. Сондықтан Швейцария мен Сингапур тәрізді елдер әлемдегі ең экологиялық таза мемлекеттер қатарында есептеледі. Ал бүгінде Алматыдағы жалғыз қоқысты қайта өңдейтін кешен жұмысы бір жылдан бері тоқтап тұр.

Президент Үкіметке және әкімдікке қалдықтарды кәдеге жарату мәселесі туралы ұсыныс әзірлеп, оны шешуді тапсырды.

Оныншы. Алматы сейсмологиялық аймақта орналасқан.

- Біз халыққа шындықты айтуға тиіспіз. Біздің оңтүстік, әсіресе, тау етегі сейсмологиялық аймақта тұрғанын ешкім жоққа шығара алмайды. Жер сілкінісі болуы ықтимал ел ретінде Жапония ондай жағдайда өздерін қалай ұстау керектігі жайлы балаларын мектепте үйретеді. Жер сілкінісі кезінде не істеу керектігі туралы халыққа түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Әрине, бұл – табиғат стихиясы, дегенмен, біз ғылыми көзқарас тұрғысынан осымен айналысуымыз керек, - деп атап өтті Президент.

Мемлекет басшысы Үкімет пен әкімдік қала мен облыстың сейсмологиялық шағын ауданының картасын жаңарту жөніндегі жұмыстарды жеделдетіп, сейсмологиялық қауіп туралы халыққа хабарлау және зерттеу шараларын әзірлеу, ғимараттар мен құрылыстардың сейсмологиялығын күшейту жөніндегі жұмыстарды жандандырулары қажеттігін атап көрсетті.

Президент стихиялық күшті соққыларға қарамастан, барлық құтқару қызметтерінің нақты жұмысын қамтамасыз еткен Жапонияның тәжірибесін зерттеу қажеттін атап өтті. Бұрындарын Алматыда тұрғындармен үлкен жұмыстар жүргізілетін, жаттығулар өтетін, жер сілкінісі кезінде жиналатын арнайы орындар белгіленіп қойылатын, хабарландыру жүйесі әзір тұратын.

Мемлекет басшысы Үкіметке және қала әкімдігіне аталған жұмысты жандандыруды тапсырды.

Президент сондай-ақ Сейсмология институтын Төтенше жағдайлар министрлігіне беру, аталған институттың жұмысы үшін жаңа мамандар тарту, институттың зерханасын жаңа жабдықтармен жарақтандыру туралы мәселені қарау қажеттігін атап өтті.

Мемлекет басшысы сондай-ақ биылғы жылы Алматыда метро пайдалануға берілетінін атап өтті. Республика сарайы күрделі жөндеуден өтуде.

- Биылғы жыл – ерекше жыл. Республикамыздың Тәуелсіздігінің 20 жылдығы. Алматы осы тарихи датаны белсенді атап өтуі тиіс, өйткені бұл қала – Тәуелсіздігіміздің бесігі. Көшелер мен гүлзарлар, даңғылдар мен алаңдар, тұрғын үйлер мен аулалар, мәдениет пен спорт нысандары ретке келтірілуі керек. Алматылықтардың ең елеулі проблемаларына назар аударуларыңызды сұраймын. Мен бүгін сіздердің алдарыңызға осындай негізгі міндеттерді қойып отырмын, - деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Кеңес аяқталғаннан соң, Мемлекет басшысы «Сұңқар» шаңғы трамплині халықаралық кешенін дамыту жоспарымен танысты.


Барлық жаңалықтар
 
Басқа жаңалықтар
Барлық жаңалықтар